Depresja i zawroty głowy. Częstsze przed diagnozą alzheimera?

Co poprzedzało rozpoznanie choroby Alzheimera?Co poprzedzało rozpoznanie choroby Alzheimera?
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Zawroty głowy, depresję i bóle głowy częściej odnotowywano u osób, u których później rozpoznano chorobę Alzheimera o wczesnym początku. To wyniki badania "Comorbidities and health-care use prior to early-onset Alzheimer’s disease: A population-based case–control study", opublikowanego 8 października 2026 roku w czasopiśmie "Alzheimer’s & Dementia". Fińscy naukowcy porównali dane ponad 4,4 tys. osób. Podkreślają, że wymienione dolegliwości nie pozwalają przewidzieć choroby.

Co poprzedzało rozpoznanie choroby Alzheimera?

Badanie pokazuje, że przed rozpoznaniem choroby Alzheimera o wczesnym początku w dokumentacji pacjentów częściej pojawiały się określone problemy zdrowotne. Bezpośrednio przed diagnozą wzrastała również liczba zarejestrowanych epizodów opieki medycznej.

Zespół naukowców, którego pierwszą autorką jest Laura Leppänen, przeanalizował dane 407 pacjentów zdiagnozowanych w latach 2010–2021 w szpitalach uniwersyteckich w Oulu i Kuopio. Porównano je z dokumentacją 4035 osób dobranych pod względem wieku i płci, bez rozpoznanej postępującej choroby neurodegeneracyjnej.

Badacze sięgnęli do danych rejestrowych obejmujących okres do 15 lat przed diagnozą.

Choroba Alzheimera o wczesnym początku oznacza wystąpienie objawów przed 65. rokiem życia. Nie jest to określenie wczesnego stadium schorzenia, lecz wieku, w którym się ono rozpoczyna. W tej analizie naukowcy przyjęli jednak kryterium wieku w momencie rozpoznania: do badania włączono osoby zdiagnozowane najpóźniej w wieku 65 lat. Jak wyjaśnili, dokładny moment pojawienia się pierwszych objawów trudno ustalić na podstawie historycznej dokumentacji.

Depresja, zawroty i bóle głowy częstsze przed diagnozą

Najwięcej różnic między grupami odnotowano w okresie od roku do pięciu lat przed rozpoznaniem choroby.

Zawroty głowy zarejestrowano u 5,9 proc. osób, u których później zdiagnozowano chorobę Alzheimera, oraz u 2,1 proc. osób z grupy kontrolnej. W przypadku depresji odsetki wynosiły odpowiednio 5,7 proc. i 2,3 proc., a bólów głowy — 4,9 proc. i 1,6 proc.

W dokumentacji przyszłych pacjentów częściej pojawiały się także urazy mózgu — u 2,9 proc. wobec 0,9 proc. w grupie kontrolnej — oraz choroby tarczycy, odnotowane odpowiednio u 2,5 proc. i 0,8 proc. Padaczkę zarejestrowano u 2,2 proc. pacjentów i 0,7 proc. osób z grupy porównawczej.

To odsetki osób z rozpoznaniami zapisanymi w rejestrach medycznych. Nie pokazują, jakie jest prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę Alzheimera u osoby cierpiącej na depresję, bóle głowy czy zawroty głowy.

Więcej opieki medycznej w ostatnim roku przed rozpoznaniem

Różnice dotyczyły również korzystania z opieki medycznej. W roku poprzedzającym diagnozę średnia liczba zarejestrowanych epizodów opieki wynosiła 3,3 w grupie pacjentów i 1,9 w grupie kontrolnej. W roku rozpoznania było to odpowiednio 6,3 i 2,0.

Nie jest to pełne zestawienie wszystkich wizyt u lekarzy. Wykorzystany rejestr obejmował m.in. leczenie szpitalne, chirurgię jednego dnia i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną.

Dwa lata przed diagnozą i wcześniej różnice w liczbie zarejestrowanych epizodów opieki nie były istotne statystycznie.

Wzrost bezpośrednio przed rozpoznaniem może mieć kilka wyjaśnień. Pacjenci mogli zgłaszać niespecyficzne dolegliwości związane z rozwijającą się chorobą, przechodzić kolejne etapy diagnostyki lub dłużej czekać na właściwe rozpoznanie. Badanie nie rozstrzyga jednak, w jakim stopniu poszczególne mechanizmy odpowiadały za obserwowane różnice.

Dane z 15 lat nie oznaczają wykrywania choroby 15 lat wcześniej

Naukowcy prześledzili nawet 15 lat historii zdrowia pacjentów, ale nie oznacza to, że znaleźli tak wczesne sygnały choroby. W okresie od 11 do 15 lat przed diagnozą badane rozpoznania nie różniły się istotnie pod względem częstości między osobami, które później zachorowały, a grupą kontrolną.

W przedziale od sześciu do dziesięciu lat różnicę odnotowano jedynie w kategorii obejmującej szumy uszne i obustronny niedosłuch odbiorczy. Takie rozpoznania pojawiły się u 4,7 proc. przyszłych pacjentów i 2,1 proc. osób z grupy kontrolnej.

Nie oznacza to więc, że chorobę Alzheimera można rozpoznać kilkanaście lat wcześniej — badanie nie wykazało takiej możliwości.

To nie jest lista objawów do samodzielnego rozpoznania

Badanie wykazało współwystępowanie określonych problemów zdrowotnych w okresie poprzedzającym diagnozę. Nie dowodzi natomiast, że powodują one chorobę Alzheimera. Niektóre mogą towarzyszyć rozwijającemu się schorzeniu, inne być od niego niezależne.

Analiza ma też ograniczenia. Opierała się na danych rejestrowych, a naukowcy nie dysponowali pełnymi informacjami o stylu życia, uwarunkowaniach genetycznych ani sytuacji społeczno-ekonomicznej badanych.

Ból głowy, zawroty czy depresja nie oznaczają, że rozwija się choroba Alzheimera. To badanie nie daje podstaw, by na podstawie takich dolegliwości podejrzewać ją u siebie. Pokazuje jedynie różnice w historii zdrowia dwóch grup — nie pozwala przewidzieć, kto zachoruje.

Wybrane dla Ciebie