Wysoki cholesterol a udar mózgu – co musisz wiedzieć, zanim będzie za późno

Coraz więcej osób ma problemy z cholesterolem, nawet młodzi. Czy naprawdę warto to lekceważyć?

Cholesterol sam w sobie nie jest zły. To tłuszcz, którego organizm potrzebuje – do budowania komórek, produkcji hormonów i wielu procesów życiowych. Problem zaczyna się wtedy, gdy poziom tzw. złego cholesterolu (LDL) jest zbyt wysoki. Wtedy cholesterol zaczyna odkładać się w tętnicach. Tworzy tzw. blaszki miażdżycowe, które stopniowo zwężają naczynia i utrudniają przepływ krwi. Jeśli do takiego zwężenia dojdzie w tętnicach szyjnych lub mózgowych, może dojść do niedokrwienia mózgu. A to już prosta droga do udaru.

Wysoki cholesterol może prowadzić do udaru mózgu. Gdy w krwi jest zbyt dużo tzw. złego cholesterolu (LDL), zaczyna odkładać się w tętnicach. Tworzą się blaszki miażdżycowe, które zwężają i usztywniają naczynia. Gdy jedna z nich pęknie albo całkowicie zatka naczynie – dopływ krwi do mózgu zostaje przerwany. To właśnie wtedy dochodzi do udaru. Wysoki cholesterol jest jednym z głównych czynników ryzyka udaru niedokrwiennego. Działa po cichu – nie boli, nie daje typowych objawów. Ale w naczyniach dzieje się bardzo dużo.

Blaszki miażdżycowe mogą pęknąć, wywołując zakrzep. Jeśli taki zakrzep zablokuje dopływ krwi do mózgu – dochodzi do udaru. Udar to nie tylko choroba osób starszych. Coraz częściej dotyka młodszych – 30-, 40-latków. Właśnie przez styl życia: złą dietę, stres, brak ruchu i niekontrolowany cholesterol.

Szczególnie niebezpieczny jest podwyższony poziom cholesterolu LDL. Im wyższy, tym większe ryzyko, że dojdzie do udaru. Lekarze często mówią, że LDL powinien być poniżej 100 mg/dl, a u osób z chorobami serca – nawet poniżej 70 mg/dl. Niepokojący jest też niski poziom HDL, czyli dobrego cholesterolu – on pomaga „czyścić” naczynia.

Najczęściej – normalnie. I to jest największy problem. Większość osób nie czuje nic. To podstępna sprawa. Nie boli, nie daje wyraźnych sygnałów. Czasem może pojawić się zmęczenie, zadyszka, uczucie ciężkości. Ale te objawy są niespecyficzne. Dlatego cholesterol najlepiej kontrolować regularnie – z krwi. Jak się czuje człowiek z wysokim cholesterolem? Dlatego właśnie regularne badania krwi są tak ważne – pozwalają wykryć problem zanim dojdzie do tragedii.

U niektórych mogą wystąpić:

• żółtawe grudki na powiekach (ksantomaty),
• bóle nóg podczas chodzenia (niedokrwienie),
• podwyższone ciśnienie,
• zawroty głowy,
• szum w uszach,
• problemy z koncentracją.

Ale nie u każdego. Dlatego nie warto czekać na objawy.

Pierwszy krok to zmiana stylu życia. Dieta ma ogromne znaczenie – mniej tłuszczów zwierzęcych, więcej warzyw, ryb, błonnika. Ruch również pomaga – spacery, rower, basen. Czasem to nie wystarczy – wtedy lekarz przepisze leki. I co najważniejsze – trzeba kontrolować poziom cholesterolu regularnie. Nie zawsze trzeba od razu brać leki.

Ale gdy poziomy są bardzo wysokie – lekarz może zapisać statyny lub inne leki obniżające cholesterol. To ochrona przed udarem, zawałem, miażdżycą.

Za niepokojące uznaje się:

• całkowity cholesterol powyżej 200 mg/dl,
• LDL powyżej 100 mg/dl (lub 70 mg/dl, jeśli masz inne choroby serca),
• HDL poniżej 40 mg/dl u mężczyzn i 50 mg/dl u kobiet,
• trójglicerydy powyżej 150 mg/dl.

Zazwyczaj zajmuje się tym lekarz rodzinny lub internista. W trudniejszych przypadkach może skierować do kardiologa lub lipidologa. Warto zapytać o badania i nie bać się prosić o skierowanie.

Sam cholesterol nie powoduje tycia. Ale często idzie w parze z nadwagą, bo przyczyny są te same – zła dieta, brak ruchu, stres. Nadmiar tkanki tłuszczowej sprzyja wzrostowi cholesterolu. A więc: jedno napędza drugie.

Wysoki cholesterol jest głównym czynnikiem ryzyka zawału i udaru. Niszczy naczynia krwionośne, prowadzi do miażdżycy, zaburzeń krążenia. Nawet jeśli nie czujesz żadnych objawów – nie oznacza, że nic się nie dzieje.

Lista jest długa:

• Udar mózgu – jedno z największych zagrożeń,
• Zawał serca – naczynia wieńcowe też są podatne na złogi,
• Miażdżyca nóg – ból przy chodzeniu, ryzyko amputacji,
• Zaburzenia pamięci i koncentracji – mózg niedotleniony nie pracuje dobrze,
• Nagła śmierć sercowa – gdy serce przestaje pracować bez ostrzeżenia.

Brzmi groźnie? Bo takie właśnie są skutki ignorowania cholesterolu.

Otyłość, cholesterol i udar są ze sobą mocno powiązane. To nie są trzy oddzielne problemy, tylko łańcuch zdarzeń, który może prowadzić do poważnych chorób.

Otyłość często wynika z nadmiaru kalorii, złej diety i braku ruchu. Te same czynniki powodują wzrost cholesterolu, zwłaszcza tego „złego” (LDL). Tłuszcz odkłada się nie tylko w tkance pod skórą, ale też w naczyniach krwionośnych – prowadząc do miażdżycy.

A miażdżyca to już prosta droga do udaru mózgu – bo zwężone, zniszczone tętnice łatwo się zatykają. Jeśli zator pojawi się w naczyniach mózgowych, dochodzi do niedokrwienia i obumarcia fragmentu mózgu. To właśnie jest udar. Im dłużej nic z tym nie robisz, tym większe ryzyko. Ale dobra wiadomość jest taka, że zmiana stylu życia wpływa na każdy element tego łańcucha – możesz zatrzymać ten proces, a nawet cofnąć szkody. Wszystko zależy od Ciebie.

Miażdżyca to skutek przewlekle podwyższonego cholesterolu. Blaszki miażdżycowe odkładają się w tętnicach, ograniczając przepływ krwi. Z czasem mogą całkowicie je zablokować. To prosta droga do zawału, udaru, amputacji.

Może powodować, ale nie zawsze. Zawroty głowy mogą być skutkiem niedokrwienia mózgu, które jest efektem zwężonych tętnic szyjnych. To sygnał ostrzegawczy – warto zrobić badania.

To tzw. hipercholesterolemia rodzinna. Przekazywana w genach, często wykrywana już u dzieci lub młodych dorosłych. W takich przypadkach leczenie dietą zwykle nie wystarcza – konieczne są leki.

U niektórych tak. Szumy uszne mogą wynikać z niedokrwienia ucha wewnętrznego, spowodowanego miażdżycą. Jeśli masz takie objawy – nie czekaj, zgłoś się do lekarza.

Im wyższy poziom LDL, tym większe ryzyko powikłań. Jeśli całkowity cholesterol przekracza 250 mg/dl, a LDL – 160 mg/dl, to już realne zagrożenie dla zdrowia. Warto działać, zanim będzie za późno.

Zawał, udar, miażdżyca nóg, problemy z krążeniem, otępienie, choroby nerek, a nawet nagła śmierć sercowa. Wysoki cholesterol niszczy całe ciało – powoli, ale skutecznie.

Nie czekaj, aż cholesterol da o sobie znać. Wtedy może być już za późno. Badaj się regularnie, jedz zdrowo, ruszaj się i słuchaj swojego organizmu. Udar to nie kwestia wieku – to kwestia dbania o siebie. A wysoki cholesterol to cichy zabójca, z którym można wygrać, jeśli się go nie ignoruje. Wysoki cholesterol może doprowadzić do udaru – to fakt, nie straszenie. Najgorsze w nim jest to, że długo nie daje żadnych objawów. Dlatego tak ważne są regularne badania, zdrowa dieta i ruch. A jeśli trzeba – leczenie. Bo z cholesterolem można wygrać, ale tylko wtedy, gdy się go nie ignoruje.