Co świąteczne jedzenie robi z sercem? Więcej, niż myślisz

Świąteczne stoły pełne są dań, które są pyszne, ale wymagają ogromnej pracy od organizmu. Smażone ryby, pierogi, śledzie w oleju, bigos, mięsa w sosach, sałatki ze sporą ilością majonezu i ciężkie ciasta sprawiają, że w ciągu jednego wieczoru jemy więcej tłuszczu, soli i kalorii niż przez cały zwykły dzień. Taki nadmiar jedzenia od razu odbija się na układzie krążenia, który musi poradzić sobie z nagłym obciążeniem.

Po bardzo obfitym posiłku organizm kieruje więcej krwi do układu pokarmowego. Serce zaczyna bić szybciej, a ciśnienie rośnie. Wysoka zawartość tłuszczu i soli w świątecznych daniach wpływa na lepkość krwi, co dodatkowo utrudnia swobodny przepływ. Poziom cukru wzrasta gwałtownie, a wątroba musi pracować intensywniej, żeby poradzić sobie z nadmiarem kalorii. To nie jest zwykłe zmęczenie po jedzeniu — to realne przeciążenie dla układu krążenia.

Połączenie tłustych potraw, dużych porcji i alkoholu może wywołać tzw. zespół świątecznego serca. Objawia się kołataniem, arytmią, dusznością albo uciskiem w klatce piersiowej. Występuje nawet u osób, które na co dzień nie mają problemów kardiologicznych. Organizm nie jest przygotowany na nagłe zwiększenie obciążenia, dlatego późne, tłuste kolacje i alkohol zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Świąteczne jedzenie najbardziej szkodzi osobom z nadciśnieniem, chorobą wieńcową, cukrzycą, otyłością i problemami z cholesterolem. Ale trudności mogą pojawić się także u ludzi, którzy uważają się za zdrowych. Zimowa aura, mała ilość ruchu i długie siedzenie przy stole tylko pogłębiają problem. Organizm, nieprzyzwyczajony do takiego tempa, reaguje przeciążeniem.

Część osób uważa, że świąteczne dolegliwości to jedynie efekt obfitej kolacji. Tymczasem ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, duszność czy kołatanie serca mogą być sygnałem ostrzegawczym. W okresie świątecznym rośnie liczba interwencji medycznych właśnie z powodu problemów sercowo-naczyniowych wywołanych ciężkimi posiłkami. To moment, którego nie wolno bagatelizować.

Można cieszyć się świątecznym jedzeniem, nie narażając serca na przeciążenie. Ważne jest tempo jedzenia — im wolniej, tym bezpieczniej. Pomaga także dzielenie posiłków na mniejsze porcje i wybór lżejszych wersji tradycyjnych dań. Krótki spacer po kolacji poprawia krążenie i stabilizuje pracę serca. Ograniczenie alkoholu również redukuje ryzyko kołatania i zaburzeń rytmu serca.

Święta to czas odpoczynku i bliskości. Żeby naprawdę móc się nimi cieszyć, warto zadbać o swoje serce tak samo, jak o świąteczny stół. Zdrowie układu krążenia zależy od codziennych wyborów, ale grudniowe dni często wystawiają je na najtrudniejszy test.

1. W Wigilię ryzyko zawału rośnie nawet o 30–40%. Takie dane potwierdziła analiza z lat 1998–2013 przeprowadzona w Szwecji.
2. Najwięcej zawałów serca odnotowuje się nie latem, lecz zimą — a szczyt przypada właśnie na okres świąt i Nowego Roku.
3. Wiele osób trafia do szpitala dopiero 24 lub 25 grudnia, bo przez kilka dni ignoruje pierwsze niepokojące objawy.
4. Tłuste potrawy i alkohol zwiększają lepkość krwi, przez co serce musi pompować ją z większym wysiłkiem.
5. Holiday Heart Syndrome to realne zjawisko medyczne, opisane po raz pierwszy w latach 70. — dotyczy migotania przedsionków wywołanego przejedzeniem i alkoholem.
6. Zimno samo w sobie zwęża naczynia krwionośne, więc świąteczne wyjście na spacer po obfitej kolacji może spowodować nagły wzrost ciśnienia.
7. Sól obecna w potrawach świątecznych zwiększa objętość krwi krążącej, co szczególnie obciąża osoby z nadciśnieniem.
8. Nawet zdrowe osoby mogą po świętach odczuwać kołatania serca — to efekt nagłego skoku tętna po połączeniu alkoholu z bardzo tłustymi daniami.
9. W wielu krajach, także w Polsce, grudzień to miesiąc podwyższonej liczby hospitalizacji z powodu udarów i zawałów.
10. Krótki spacer po kolacji wigilijnej może zmniejszyć obciążenie serca nawet o kilkanaście procent — to jeden z najprostszych sposobów na wsparcie organizmu.

Czytaj także: Dlaczego zimą rośnie liczba zawałów i udarów?